User
×

ประวัติและความเป็นมา

หมู่บ้านโสกขุมปูนเป็นส่วนหนึ่งในหลายหมู่บ้านจากกลุ่มเกษตรกรทำนา นาโส่ ที่เริ่มทำเกษตรอินทรีย์จากสมาชิก 5 คน ปัจจุบันขยายไปเป็น 4 อำเภอ ครอบคลุมหลายอำเภอในจังหวัดยโสธร ได้แก่ อำเภอกุดชุม อำเภอป่าติ้ว อำเภอเลิงนกทา และอำเภอเมืองยโสธร รวมถึงสมาชิกจากต่างจังหวัดและกรุงเทพมหานครอีกด้วย 

ย้อนกลับไปในสมัยปู่ย่าตายาย เกษตรกรทำนากันอย่างพอมีพอกิน จนกระทั่งเริ่มมีปุ๋ยเคมีเข้ามาใช้ในการเกษตรในช่วงปี พ.ศ.2503 แต่ประสบปัญหาขาดทุน จึงไม่มีการดำเนินการต่อ ภายหลังผู้นำกลุ่มมีความเห็นว่าควรมีการตั้งกองทุนร้านค้า จนพัฒนาเรื่อยมาเป็นกองทุนพัฒนาหมู่บ้าน โดยสมาชิกเริ่มแรกมีประมาณ 40 ครอบครัว จากนั้นในปี พ.ศ. 2506 เพิ่มขยายขึ้นเป็น 53 ครอบครัว และเริ่มได้รับการส่งเสริมจากหน่วยงานต่างๆ เข้ามา โดยเฉพาะจากทางโรงพยาบาล ที่ส่งเสริมเรื่องการฟื้นฟูยาแผนโบราณ ทำให้ที่นี่เป็นที่รวมของหมอยาและขนานยาพื้นบ้านต่างๆ มียารักษาโรคที่เรียกว่า ยาห่อ ยาซุม 

ปัจจุบันยาพื้นบ้านของทางชุมชนยังปลูกอยู่และส่งผลผลิตบางส่วนให้กับโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศรในรูปแบบผลิตภัณฑ์แปรรูป การรวมตัวกันของสมาชิกในชุมชน นอกจากจะทำการเกษตร อันเป็นอาชีพหลักของหมู่บ้านแล้ว ยังมีเรื่องการทอผ้าฝ้ายย้อมสีธรรมชาติ การแสดงหมอลำ เหล่านี้คือสิ่งที่พัฒนาให้เป็นกลุ่มเกษตรกรที่แข็งแรง

โดยมีความเชื่อมั่นและความพร้อมในการเป็นหมู่บ้านอินทรีย์ ดังนี้

  1. เพื่อจัดหาสินค้ามาจำหน่ายให้แก่สมาชิกและบุคคลทั่วไป
  2. ส่งเสริมการผลิตข้าวและผลิตภัณฑ์อินทรีย์ เพื่อคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อม
  3. เพื่อเป็นกลไกในการรับซื้อข้าวเปลือกจากชาวนาด้วยความเป็นธรรม
  4. เพื่อแปรรูปข้าวเปลือก จัดจำหน่ายทั้งในประเทศและต่างประเทศในระบบแฟร์เทรด
  5. เพื่อเป็นกิจกรรมที่เอื้อให้เกิดการเรียนรู้ในการทำงาน การบริหารจัดการธุรกิจและการแก้ไขปัญหาในชุมชน
  6. เพื่อส่งเสริมการรวมกลุ่มของชาวบ้าน ที่ทำให้ชุมชนเข้มแข็งและพึ่งพาตนเองได้
  7. เพื่ออนุรักษ์พันธุกรรมและวัฒนธรรมพื้นบ้าน
  8. เพื่อสร้างสวัสดิการให้กับสมาชิกและชุมชน

ทำเล ที่ตั้ง ขนาดพื้นที่ (ตร.ม)  :  โรงสีข้าว กลุ่มเกษตรกรทำนา นาโส่ (ชมรมรักษ์ธรรมชาติ) เลขที่ 57 หมู่ 2 ตำบลนาโส่ อำเภอกุดชุม จังหวัดยโสธร 35140
ตำแหน่งพิกัดทางภูมิศาสตร์  : 15.9529842,104.3075369
พื้นที่กลุ่มฯ นาโส่  : 5,560.25 ไร่

ระยะเวลาที่เปิดดำเนินการ :
หมู่บ้านโสกขุมปูน ได้รับการสนับสนุนให้เป็นหมู่บ้านอินทรีย์ ในปี พ.ศ 2559 จากกรมการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์
กลุ่มเกษตรกรทำนา นาโส่ จดทะเบียนเป็นนิติบุคคล ดำเนินงานมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2519 ในรูปแบบคณะกรรมการ มีสมาชิกผู้ถือหุ้นจำนวน 1,106 ครอบครัว มีสมาชิกที่ผ่านการรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ จำนวน 253 ครอบครัว พื้นที่จำนวน 5,560.25 ไร่ (สำหรับหมู่บ้านเกษตรอินทรีย์โสกขุมปูน มีสมาชิกจำนวน 55 ราย) มาตรฐานที่กลุ่มขอรับรองมี 3 มาตรฐาน ได้แก่ สหพันธ์เกษตรอินทรีย์นานาชาติ (IFOAM), ระบบเกษตรอินทรีย์สหภาพยุโรป (EU) และระบบเกษตรอินทรีย์แคนาดา (COR)

ผู้นำ หรือคณะทำงานของหมู่บ้านอินทรีย์ (Organic Village)  
ชื่อผู้นำชุมชน / หัวหน้าชุมชน :

  1. พ่อมั่น สามสี ประธานกลุ่มเกษตรกรทำนา นาโส่
  2. พ่อปัญญา ทองน้อย หัวหน้าชุมชน โทร. 0908576794
  3. พี่วิมล สามสี ผู้ประสานงาน โทร. 0821137125

ผู้ประสานงาน นางชุธิมา ม่วงมั่น ผู้จัดการกลุ่มเกษตรกรทำนา นาโส่ 
เบอร์ติดต่อ  081-7604891, 045-979825, 088-5531308 แฟกซ์ 045-979825 
Email: chutima3_ns@hotmail.com 
Facebook: Tima Moungmun

มาตรฐานเกษตรอินทรีย์ที่ได้รับ :

IFOAM, EU, COR

กระบวนการผลิต/การแปรรูปผลิตภัณฑ์ 

  1. การปลูกพืชหลังนา ช่วยเพิ่มไนโตรเจนในดิน พืชเหล่านี้ได้แก่ ถั่วพุ่ม ถั่วพร้า ปอเทือง แตงโม ฟักทอง แมงลัก พืชเหล่านี้นอกจากเพิ่มธาตุอาหารในดินแล้วยังสามารถใช้เป็นอาหาร และเก็บเมล็ดไปขายช่วยเพิ่มรายได้
  2. หลักการปลูกพืชหลังนาคือ ปลูกพืชอย่างน้อย 3 ชนิด จากนั้นจัดการเก็บเกี่ยวผลผลิตที่ได้จากพืชหลังนา เช่น เมล็ดพันธ์ปอเทือง ผลแตงโม ถั่ว ฯลฯ จากนั้นไถกลบซากพืชหลังนานั้น ๆ (ไม่เผา) เอาปุ๋ยลง หว่านแห้ง (หว่านข้าวคอยฝน) ตากกล้า กล้างอก นำน้ำเข้านา มีหญ้าขึ้นในนา ให้ตัดทั้งหญ้าทั้งข้าวทิ้ง ข้าวจะแตกยอดใหม่ แซงหญ้าขึ้นมา
  3. รอเก็บเกี่ยว ส่งโรงสีข้าว
  4. จากขั้นตอนข้างต้น จะเห็นว่ามีจุดที่สำคัญสำหรับการผลิตข้าวอินทรีย์คือไม่ใช้ปุ๋ย ใช้เพียงพืชต่าง ๆ ช่วยในการเพิ่มธาตุอาหารในดิน

การควบคุมวันผลิตและระยะเวลาควรบริโภค บนบรรจุภัณฑ์ระบุวันผลิต คือ วันที่สีข้าว และวันที่ควรบริโภคก่อน (ไม่ใช้คำว่าวันหมดอายุ) สำหรับข้าวที่อัดสูญญากาศ ได้นาน 6 เดือน และสำหรับข้าวที่ไม่อัดสุญญากาศ (บรรจุถุงธรรมดา) ได้นาน 1 ปี
แหล่งที่มาของวัตถุดิบ : ข้าวอินทรีย์ 
การบริหาร จัดการผลิตภัณฑ์/บริการของหมู่บ้านอินทรีย์

  1. สำหรับโรงสีข้าวนั้นรับทุกแบบ ทั้งแบบข้าวที่ปลูกอินทรีย์มาและข้าวทั่วไป แต่จะมีการล้างคือการสีเปล่าล้างเครื่องก่อนทำล็อตถัดไป และมีการจดบันทึกด้วย
  2. คนมาขายข้าว ให้ราคาตามคุณภาพข้าวของล็อตนั้น ๆ มีการตรวจวัดคุณภาพข้าวก่อนรับซื้อ มีการประมาณการผลิต ทำข้อมูลแต่ละราย มีการบริการที่ดี
  3. สำหรับลูกค้าของมาตรฐาน IFOAM ในต่างประเทศนั้น ได้แก่ อิตาลี สวีเดน เยอรมัน ออสเตรีย สิงค์โปร มีตัวแทนส่งออก มีคู่ค้าสหกรณ์อยู่แล้ว เช่น กลุ่มสหกรณ์กรีนเนท และกลุ่มสยามออร์แกนิก เกรซไบโอ ที่เป็นคู่ค้าข้าวไรซ์เบอร์รี่
  4. สินค้าหรือผลิตภัณฑ์เด่นของชุมชน 
  5. ข้าวหอมมะลิ 105 ตราทุ่งรวงทอง และข้าวอินทรีย์ประเภทต่าง ๆ 
  6. การท่องเที่ยวชุมชนเกษตรอินทรีย์

ข้อมูลแหล่งท่องเที่ยว/เส้นทางการท่องเที่ยว
กลุ่มนักท่องเที่ยว ได้แก่ กลุ่มที่เริ่มทำเกษตรอินทรีย์, กลุ่มข้าราชการสำนักงานปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก) นักพัฒนาชุมชนต่างๆ ที่มาเป็นหมู่คณะ, มีผู้ที่สนใจบางรายมาสมัครและมาพักอาศัยอยู่ด้วยเป็นเดือน ทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ ซึ่งปัจจุบันมีจำนวนไม่มากนัก เพราะมีหมู่บ้านที่เกี่ยวข้องกับการเกษตรให้เลือกมากมาย

การเดินทางมาเยี่ยมชมหมู่บ้านเกษตรอินทรีย์โสกขุมปูน สามารถมาได้ทุกช่วงเวลา ซึ่งแต่ละช่วงเวลาแตกต่างกันไป เช่น ฤดูลงนา ฤดูเก็บเกี่ยว หรือหากเป็นนอกฤดูทำนาจะมีกิจกรรมงานบุญสู่ขวัญข้าว งานบุญบั้งไฟ โดยนักท่องเที่ยวส่วนใหญ่มาเป็นหมู่คณะ มีทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ ที่มาในลักษณะศึกษาดูงาน โดยหน่วยงานต่างๆ เป็นผู้นำมา ที่ได้ทราบข้อมูลของหมู่บ้านจากรายการต่างๆ จัดทำโดยนักท่องเที่ยวทั่วไป (รวมถึงการมาดูงาน) สามารถมา 1 วัน และไม่พักค้างคืน หรือนักท่องเที่ยวที่สนใจติดต่อเข้ามาเพื่อขอเรียนรู้ ได้ขออยู่พักเป็นเดือน (ทั้งชาวไทยและต่างชาติ) แต่ยังมีจำนวนไม่มากนัก
 

ติดต่อ

ทำเล ที่ตั้ง ขนาดพื้นที่ :

5,560.25 ไร่ ที่อยู่ : โรงสีข้าว กลุ่มเกษตรกรทำนา นาโส่ (ชมรมรักษ์ธรรมชาติ) เลขที่ 57 หมู่ 2 ตำบลนาโส่ อำเภอกุดชุม จังหวัดยโสธร 35140

ชื่อผู้นำชุมชน / หัวหน้าชุมมชน :

มั่น สามสี ประธานกลุ่มเกษตรกรทำนา นาโส่<br>ปัญญา ทองน้อย หัวหน้าชุมชน<br>วิมล สามสี ผู้ประสานงาน<br>ชุธิมา ม่วงมั่น ผู้จัดการกลุ่มเกษตรกรทำนา นาโส่

เบอร์ติดต่อ :

090-8576794 (ปัญญา ทองน้อย หัวหน้าชุมชน) / 0821137125 (วิมล สามสี ผู้ประสานงาน)


รูปภาพ